ÜYELİK
MENÜ

Fazla mesai nedir? Nasıl hesaplanmalıdır? İşçi ve İşveren sorumlulukları nelerdir?

22 Haziran 2019 12:30 93 Okunma Ramazan Eroğlu Tarafından Yazıldı

Merhaba değerli arkadaşlar

Bu makalemizde yine işçi ve işveren kesimine yarar sağlayacak bilgileri anlaşılır bir dille ifade etmeye çalışacağım.

4857 sayılı iş kanunumuz haftalık normal çalışma süresini 45 saat olarak belirlemiştir. Bunun yanında kişinin 1 gün içinde 11 saatin üzerinde çalıştırılması da yasaca engellenmiştir.

Günlük çalışma saati hesaplaması yapılırken İş Kanunu haftada e az 1 gün / 24 saat kesintisiz dinlenmeyi şart koştuğundan haftalık çalışma günleri normal şartlar altında 6 gün kabul edilir.

Bu sebeple haftalık 45 saatlik süre en fazla 6 iş gününe bölünmelidir. Bu da günlük 7,5 saate tekabül edecektir.

Günlük fiili çalışma süresi hesaplarken ara ara dinlenmeleri, molalar, yemek araları vb. çalışma süresinden sayılmaz.

Ara dinlenme şu şekilde hesaplanır;

**** 4 saat veya daha kısa süreli işlerde 15 dakika,

**** 4 saatten fazla ve 7,5 saate kadar (7,5 saat dahil) süreli işlerde yarım saat,

**** 7,5 saatten fazla süreli işlerde 1 saat olarak verilir.

Bütün bu bilgilerin ışığında;

Bir işyerinde haftalık çalışma süresini aşan çalışmalar fazla mesai anlamına gelmektedir. Normal mesaisi için bir ücret alan işçi, fazla mesaisi için de ayrıca bir ücret alacaktır.

Muhasebe Büronuzu ve Ekibinizi Tek Panelden Yönetin

Hemen Tıklayın

İş Kanunu’nda Fazla Mesai

İş Kanunu’na göre bir işyerinde haftalık çalışma süresi, en fazla 45 saat olarak belirlenebilir. Dolayısıyla “asıl ücret” ya da “çıplak ücret” dediğimiz sadece çalışma karşılığı alınan ücret, en fazla 45 saatlik çalışmayı kapsamaktadır. 45 saati aşan çalışmalar, “fazla çalışma” olmaktadır. Bu fazladan çalışma için de, işçiye ayrıca bir ücret hesaplanıp ödenir. Günlük ücretin yüzde 50 artırılması ile bulunur.

Kanunda yer alan bir diğer terim “fazla sürelerle çalışma” ise, işyerinde belirlenmiş haftalık çalışma süresi kanuni sınırın altında olması durumunda kanuni sınıra kadar yapılan çalışmaları ifade etmektedir. Günlük ücretin yüzde 25 artırılması ile bulunur. Örneğin yasal olarak maksimum çalışma süresi 45 saatken, A şirketinde çalışma süresi haftalık 40 saat belirlenmişse, haftalık 45 saate kadar yapılmış fazladan çalışmalar “fazla sürelerle çalışma” olarak adlandırılacaktır. Eğer fazladan çalışma ilgili hafta için 45 saati de aşmışsa, 45 saati aşan kısım “fazla çalışma” olarak adlandırılacaktır.

Durumu bir basit örnekle açıklayalım.

Asgari ücretle çalışan kişi 2019 şubat ayında fiili olarak 240 saat çalışmıştır. Kişinin fazla çalışma ücreti şu şekilde hesaplanır;

Öncelikle kişinin saat ücretini bulalım

225 saat/ay  (  haftalık 45 saat / 6 gün = 7,5 saat günlük * 30 gün = 225 saat )

Saatlik Ücret = 2.558 / 225 = 11,37 TL

Mesai ücreti % 50 zamlı olmalıdır. 11,37 x 1,5 = 17,06 TL

Mesai süresi = (240 saat – 225 saat ) = 15 saat

Mesai ücreti = 15 saat x 17,06 TL = 255,90 TL

Fazla Çalışması Yasak Olan Kişiler

Muhasebe Büronuzu ve Ekibinizi Tek Panelden Yönetin

Hemen Tıklayın

Öncelikli olarak fazla mesai yapmak istemeyen, bunun için iş sözleşmesinde ya da dilekçesinde onay vermemiş işçilere fazla mesai yaptırılamaz. Fazla çalışma yapma konusunda işçinin onayının alınması zorunludur.

Yıl içinde yapılacak fazla çalışma saatle sınırlandırılmıştır. Bir yılda 270 saatten fazla, fazla mesai yapılamaz.

Ayrıca;

18 yaşını doldurmamış işçiler

Gebe, yeni doğum yapmış ve çocuk emziren işçiler

Kısmi süreli çalışan işçiler

Sağlığının elvermediğini belgeleyen işçiler onay vermiş olsalar fazla çalışma yapmaları yasaktır.

Paylaştığım bilgilerin iş hayatınızda sizlere yol göstermesini dilerim

Sağlıkla kalın,

Ramazan Eroğlu

Serbest Muhasebeci Mali Müşavir

Bu içerik en son 23.01.2022 17:48 tarihinde güncellenmiştir.

Muhasebeciler.com.tr - Lokasyona Göre Muhasebe Bürolarını Listeleyin © 2022