ÜYELİK
MENÜ

Geçmiş Yıllar Karları Ve Geçmiş Yıllar Zararları Aynı Anda Bilançoda Yer Alamaz!

27 Haziran 2019 23:30 Ahmet Faruk Özdemir

  • DAĞITILABİLİR NET KARIN TESPİTİ YASAL DEFTER KAYITLARINDA GÖSTERİLMEK ZORUNDADIR 
  • Çoğu bilançoda geçmiş yıllar karları ve geçmiş yıllar zararlarının aynı anda yer aldığını görmekteyiz. Peki bu nasıl oluyor? Bir işletmenin aynı anda geçmiş yıllarda hem karı hem zararı nasıl oluyor? Kolayca şunu diyebiliriz: "geçmiş yıllar karları ve zararları netleştirilemez" Peki her yıl genel kurul yapmak ve dönem karının dağıtılıp dağıtılmayacağı konusunda karar vermek zorunda değil midir? Genel kurulda görüşülecek olan dağıtılabilir karın tespitini yapmak muhasebenin görevleri arasında değil midir?
  • Genel kurul yapılması ve dağıtıabilir kar ile ilgili karar alınması TTK gereği bir zorunluluktur. Bu anlamda dağıtılabilir karı gösteren kar dağıtım tablosunun yasal defter kayıtlarında da gösterilmesi bir başka ifadeyle yedek akçe ayrılması ve zarar mahsuplarının defterde gösterilmesi gerekmez mi?
  • Bence gerekir. Bu kayıtları yapmak ayrıca Türk Ticaret Kanunu'nun emredici hükmüdür. Yedek akçe ayrılması bir zorunluluk ise ve zarar mahsubu yapılmadan yedek akçe ayrılmıyor ve dağıtılabilir karın tespiti de yapılamıyor ise o zaman geçmiş yıllar zararlarının mahsubunun yapılması da bir zorunluluktur.
  • TÜRK TİCARET KANUNUNA GÖRE ZARAR MAHSUBU VE YEDEK AKÇE AYRILMASI BİR ZORUNLULUKTUR
  • Net kar Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre hesaplanır. Türk Ticaret Kanununa göre ise Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine göre yani bilanço esasında dönem net karı tespit edilmektedir. Dolayısı ile dönem net karı bilançoda tespit edilir. Ortakların net dönem karına payı oranında katılma hakkı yani kar payı alma hakkı vardır. Ancak ortakların alacağı yada alma hakkı olan kar rakamı TTK madde 507/1 de işaret edildiği üzere kanun ve esas sözleşme hükümlerine göre dağıtılması kararlaştırılmış net kardır. Türk Ticaret kanununda ise geçmiş yıllar zararları karşılanmadan ve yedek akçe ayrılmadan kar dağıtımı yapılamaz. Yani geçmiş yıllar zararları varsa önce geçmiş yıllar zararları dönem net karından mahsup edilir. Geçmiş yıllar zararları mahsup edildikten sonra dönem karı kalmışsa bu kardan TTK gereği birinci yedek akçe ayrılır. Zarar mahsubu ve yedek akçelerden sonra hala kar kalmışsa ve ana sözleşmede de başka ayrılması zorunlu bir yedek yok ise kalan rakam ortaklara dağıtıma konu edilebilecek net kar rakamıdır. Dolayısı ile genel kurulda ortakların karar vereceği kar rakamı bu rakamdır. Şirketin yasal defter kayıtlarında genel kurul öncesi net kar rakamının tespit edilmesi gerekmektedir.
  • Dolayısı ile genel kurul kararı beklenmeden:
    1. Varsa geçmiş yıllar zararları mahsup edilir.
    2. TTK gereği birinci tertip yedek akçe ayrılır.
    3. Ana sözleşme gereği varsa yedek akçe ayrılır.
    4. Kalan rakam net dağıtılabilir kar rakamıdır.
    5. Bu rakam 570 hesapta bakiye verecektir.
  • Bu rakam için genel kurulda karı dağıtımı maddesinde karar verilir.
  • Eğer dağıtılmasına karar verilirse
    1. İkinci yedek akçe ayrılır,
    2. Varsa stopaj ayrılır,
    3. Kalan rakam ödenir.
  • Dağıtılmamasına karar verilirse 542 hesaba aktarılır.
  • Genel kurulun sadece net kar rakamının dağıtılması yada işletmeden bırakılması konusunda karar alma yetkisi vardır. Geçmiş yıllar zararlarından mahsup etmek yada yedek akçe ayrılması konularında genel kurulun bir yetkisi bulunmadığından bu konuda genel kurul toplantılarında karar alınamaz.
  • SONUÇ OLARAK:
  • Her yıl genel kurul toplantısı yapılmak zorundadır. Muhasebe olarak her yılın dağıtıma konu olacak (genel kurulda görüşülmesi gereken) kar rakamının yasal defter kayıtlarından tespit edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle vergi sonrası net kar rakamından
    1. Öncelikli olarak geçmiş yıllar zararları mahsup edilir.
    2. Yasal yedek akçe ayrılır.
    3. Bu şekilde yasal zorunluluklar yerine getirildikten sonra kalan rakam 570 hesapta genel kurul kararı için bekletilir.
    4. Genel kurul kararı sonrası 570 hesaptaki rakam alınan karara göre ya ikinci yedek akçe ve stopaj ayrıldıktan sonra 331 hesaba ödenmek üzere aktarılır, ya da dağıtılmamaya karar verilmiş ise 542 hesaba aktarılır.
  • Bilançoda hem 570 hem de 580 hesap yer alıyor ise TTK gereği dağıtıma esas olacak net kar rakamı tespit edilmemiş demektir. Bu tespiti yapmak için genel kurul kararı gerekmemektedir. Genel kurulda görüşülecek olan kar rakamının şirket yasal defterinde kayıt yapılarak gösterilmesi gerekmektedir.

AHMET FARUK ÖZDEMİR

Muhasebeciler.com.tr - Lokasyona Göre Muhasebe Bürolarını Listeleyin © 2019