ÜYELİK
MENÜ

Bağımsız Denetime Tabi Şirketlerde Hangi Kar Dağıtılacak?

03 Temmuz 2019 23:30 Ahmet Faruk Özdemir

Bağımsız denetime tabi şirketlerin kar dağıtımı konusu uzunca bir süredir tartışmalı halde. Tartışmanın nedeni ortada iki farklı kar rakamı bulunması. TFRS ilke ve standartlarına göre hesaplanan kar ve Vergi Usul Kanunu'nun değerleme hükümleri ve tekdüzen hesap planına göre hesaplanan kar. Hangi kar dağıtılacak? Genel kurul toplantılarında ortaklar hangi karın dağıtımına karar verecek?

KAMU GÖZETİM KURUMU'NA GÖRE TFRS'YE GÖRE HESAPLANAN KAR DAĞITILACAK

Kamu Gözetim Kurumu web sitesinde yayınladığı aşağıdaki duyuru ile TFRSye göre tespit edilen karın dağıtılması gerektiğini söylüyor:

  • Türk Ticaret Kanununun (TTK) 88’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca gerçek ve tüzel kişiler münferit ve konsolide finansal tablolarını düzenlerken, Kurumumuz tarafından yayımlanan, Türkiye Muhasebe Standartlarına (TMS) uymak zorundadır.
  • TTK’nın 88’inci maddesinin üçüncü fıkrasında “Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu, değişik işletme büyüklükleri, sektörler ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlar için özel ve istisnai standartlar koymaya ve farklı düzenlemeler yapmaya yetkilidir. Bu standart ve düzenlemeler, Türkiye Muhasebe Standartlarının cüz’ü addolunur.” hükmü yer almaktadır.
  • Dolayısıyla Kurumumuz tarafından yayımlanan Büyük ve Orta Boy İşletmeler için Finansal Raporlama Standardı da TMS’lerin cüz’ü olarak değerlendirilmektedir.
  • Bu kapsamda kâr payı dağıtımında Kurumumuz düzenlemeleri çerçevesinde, TFRS’ye veya BOBİ FRS’ye göre hazırlanan finansal tabloların esas alınması gerekmektedir.
  • Bununla birlikte, TTK’nın 64’üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca TTK’ya tabi gerçek ve tüzel kişiler, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun defter tutma ve kayıt zamanıyla ilgili hükümlerine uymak zorunda olup, kâr payı dağıtımında dikkate alınacak değerin belirlenmesinde başta vergi mevzuatı olmak üzere ilgili diğer mevzuattan kaynaklanabilecek muhtemel sorunların da göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

 KAMU GÖZETİM KURUMUNUN DAĞITILACAK KARI BELİRLEME YETKİSİ YOKTUR

Türk Ticaret Kanunu'nun 88. maddesine göre Kamu Gözetim Kurumu'nun finansal tabloların düzenlenmesinde yetkisi bulunmaktadır. Ortakların alacağı kar rakamını belirleme yetkisi yoktur. Kamu Gözetim Kurumu'nun defterlerin tutulmasına yönelik yetkisi 6335 sayılı kanun ile kaldırılmıştır.

  • VII – Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumunun yetkisi TÜRK TİCARET KANUNU MADDE 88-
  • (1) 64 ilâ 88 inci madde hükümlerine tabi gerçek ve tüzel kişiler münferit ve konsolide finansal tablolarını düzenlerken, Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan, Türkiye Muhasebe Standartlarına, kavramsal çerçevede yer alan muhasebe ilkelerine ve bunların ayrılmaz parçası olan yorumlara uymak ve bunları uygulamak zorundadır. 514 ilâ 528 inci maddeler ile bu Kanunun ilgili diğer hükümleri saklıdır.
  • (2) Bu düzenlemeler, uygulamada birliği sağlamak ve finansal tablolara milletlerarası pazarlarda geçerlilik kazandırmak amacıyla, uluslararası standartlara uyumlu olacak şekilde, yalnız Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından belirlenir ve yayımlanır.

TÜRK TİCARET KANUNU'NA GÖRE DEFTERLER VUK HÜKÜMLERİNE GÖRE TUTULMAKTADIR.

Türk Ticaret Kanunu'nun aşağıdaki 64. maddesine göre bağımsız denetime tabi olsun olmasın tüm şirketlerin yasal defterlerini Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre tutmak zorundadır.

  • I - Defter tutma yükümlülüğü TÜRK TİCARET KANUNU MADDE 64-

(5) Bu Kanuna tabi gerçek ve tüzel kişiler, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun defter tutma ve kayıt zamanıyla ilgili hükümleri ile aynı Kanunun 175 inci ve mükerrer 257 nci maddelerinde yer alan yetkiye istinaden yapılan düzenlemelere uymak zorundadır. Bu Kanunun defter tutma, envanter, mali tabloların düzenlenmesi, aktifleştirme, karşılıklar, hesaplar, değerleme, saklama ve ibraz hükümleri 213 sayılı Kanun ile diğer vergi kanunlarının aynı hususları düzenleyen hükümlerinin uygulanmasına, vergi kanunlarına uygun olarak vergi matrahının tespit edilmesine ve buna yönelik mali tabloların hazırlanmasına engel teşkil etmez.

ORTAKLAR AÇISINDAN GEÇERLİ OLAN KAR YASAL DEFTERDE TESPİT EDİLEN KARDIR.

Aslında konu oldukça net. Kamu Gözetim Kurumu'nun sadece finansal tabloların TFRS'ye göre hazırlanması konusunda bir yetkisi bulunmakta. Defter tutma konusunda yetkisi yok. Bu konuda geçerli olan kanun Türk Ticaret Kanunu. Türk Ticaret Kanunu'na göre de defterler VUK hükümlerine göre tutulmakta. 

SONUÇ OLARAK:

  • Kamu Gözetim Kurumu'nun sadece finansal tabloların düzenlenmesi (sunulması) yetkisi bulunmaktadır.
  • Kamu Gözetim Kurumu'nun yasal defterlere kayıt edilen işlemlerin tutarını tespit etme bir başka değişle ortakların hak ettiği kar payını belirleme yetkisi bulunmamaktadır.
  • Dağıtılacak kar değiştiğinde kar dağıtımına bağlı stopaj da değiştiğinden TFRS dikkate alınarak kar dağıtılırsa vergi matrahı etkilenmektedir.
  • Türk Ticaret Kanunu gereği kar payı net kar'dan dağıtılabilir, net kar da yasal defterlerde tespit edilen net kar rakamıdır.
  • Kamu Gözetim Kurumu'nun yayınladığı duyurunun son cümlesinde belirtildiği üzere TFRS dikkate alınarak kar dağıtılırsa başta vergi mevzuatı olmak üzere ilgili diğer mevzuattan kaynaklanabilecek muhtemel sorunlar bulunmaktadır.

  • Bu nedenlerle bağımsız denetime tabi şirketler açısından da TFRS esaslarına göre defter tutulmadığı sürece, yasal mevzuat değişmediği sürece dağıtıma esas alınacak karın yasal defterdeki kar rakamı yani VUK ve TEKDÜZEN HESAP PLANINA GÖRE HAZIRLANAN KAR rakamı olması gerektiğini değerlendiriyoruz.

AHMET FARUK ÖZDEMİR

Muhasebeciler.com.tr - Lokasyona Göre Muhasebe Bürolarını Listeleyin © 2019