ÜYELİK
MENÜ

Bilançoya Farklı Bir Bakış: Varlıkların Getirisi - Kaynakların Maliyeti Ve Muhasebesi

04 Temmuz 2019 23:00 Ahmet Faruk Özdemir
  • Bilanço bir işletmenin belli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların elde edilmesinde kullanılan kaynakları gösteren mali tablo şeklinde tanımlanmaktadır. İşletmelerin amacı varlıklarından gelir elde etmektir. Gelir elde edeceği varlıklar için de öz kaynak yâda yabancı kaynak kullanılır. Yabancı kaynak(borçlanma) ile yada özkaynak(sermaye) ile edinilen varlıkların getirisi dönemsellik ilkesine göre gelir tablosundaki ilgili hesaplara aktarılır, hasılat yada gelir yazılır. Hasılat yada gelir elde ettikleri varlıklar için kullandıkları kaynakların maliyeti de gelir tablosuna maliyet yada gider olarak aktarılır.
  • Öz kaynağın işletmeye bir maliyeti yoktur. Yani ortaklar işletmeye koydukları sermaye için işletmeden kar payı dışında bir bedel istemezler, isteyemezler. Ancak yabancı kaynağın bir maliyeti vardır. Bu maliyet ise genel olarak üç şekilde ortaya çıkar:
    1. Borcun ödenme-yerine getirilme süresine bağlı olarak ödenen faiz giderleri
    2. Borç yabancı bir para birimi ile edinilmişse ortaya çıkan kur farkları
    3. Borcun belirlenen vadesinden sonra ödenmesi nedeniyle ödenen vade farkları
  • Bu üç durum da esas itibariyle borcun geri ödenme süresine bağlı maliyetlerdir. Bir başka değişle borcun maliyeti yani finansmanın maliyetidir. Dolayısı ile tüm borçların maliyeti için kullanılacak hesap 780 Finansman Giderleri hesabıdır.
  • Bunun istisnaları sayılabilecek bazı durumlar vardır: Örneğin:
    1. Örtülü sermaye sayılan borçlanmalara ait maliyetler finansman gideri olarak kabul edilmez. 
    2. Stok alımıyla ilgili sonradan ortaya çıkan finansman giderlerini mükellefler maliyete atmak yada finansman gideri olarak dikkate almakta serbesttirler.
    3. Sabit kıymet alımıyla ilgili finansman giderlerinin ise yatırım dönemi olarak kabul edilen ilk yılın sonuna kadar olanlarının sabit kıymetin maliyetine eklenmesi VUK-163 nolu tebliği kapsamında zorunludur.
  • Stok alımı ile ilgili sonradan ortaya çıkan vade-kur-fiyat farkları gibi finansman giderleri esas itibariyle finansman giderleri niteliğinde olmakla birlikte VUK-238 nolu tebliği kapsamında mükellefler tarafından stok maliyeti olarak da kaydedilebilmesi mümkündür.
  • Özet olarak işletmeler öz kaynaklar ile gerekirse de finansman maliyetine katlanarak yabancı kaynaklar ile varlık edinmekte, bu varlıklardan hasılat-gelir elde etmektedir. Elde edilen hasılat ve gelirleri ve bu hasılat ve gelirlerin elde elde edilmesinde katlanılan maliyet ve giderleri gelir tablosunda gösterirken varlık ve kaynaklar da bilançoda gösterilmektedir.  
  • BİLANÇODA YER ALAN VARLIKLARIN GETİRİSİ NEDİR? HANGİ HESAPTA İZLENİR?
  • Bilançodaki varlıkların getirisi ve bu getirinin hangi muhasebe kodunda hasılat yada gelir olarak izlenmesi gerektiği aşağıda tablo halinde özetlenmiştir.

  • BİLANÇODA YER ALAN KAYNAKLARIN MALİYETİ NEDİR? HANGİ HESAPTA İZLENİR?
  • İşletmede kullanılan kaynakların işletmeye maliyeti ve bu maliyetin hangi muhasebe kodunda maliyet yada gider olarak izlenmesi gerektiği tablo halinde özetlenmiştir.

  • AHMET FARUK ÖZDEMİR

Muhasebeciler.com.tr - Lokasyona Göre Muhasebe Bürolarını Listeleyin © 2019